Je zult het vast wel herkennen dat je soms een huis binnenkomt en meteen de sfeer aanvoelt. Door een geur, door kleuren, door licht. En soms weet je niet waarom je het voelt maar je merkt al snel of je je ontspannen voelt of juist niet.
Ik merk zelf hoe belangrijk het voor mij is dat mijn huis rustig aanvoelt. Niet perfect of leeg, maar wel warm en rustig.
Op een gegeven moment vroeg ik me af: waarom voelt dat eigenlijk zo belangrijk? En kan een huis je zenuwstelsel echt kalmeren? Dus ik ben eens een beetje op onderzoek uitgegaan en vond wat ik erover tegenkwam zo leuk dat ik het hier graag met je wil delen. Want steeds meer onderzoek laat zien dat onze omgeving meer invloed heeft op onze lichaam en geest dan we denken.
Je brein zoekt voortdurend naar rust of alertheid
Je zenuwstelsel is de hele dag bezig met één vraag: ben ik veilig, of moet ik alert zijn?
Dat gebeurt grotendeels onbewust. Je ogen, oren en zelfs je huid nemen constant prikkels waar. Wanneer er veel visuele drukte, harde verlichting of chaos is, moet je brein harder werken om alles te verwerken. Dat kan onrust geven zonder dat je precies weet waarom.
Een rustige omgeving doet eigenlijk het tegenovergestelde. Je brein hoeft minder te scannen, waardoor je lichaam makkelijker overschakelt naar ontspanning.
Misschien herken je dat gevoel wel: dat je thuis pas merkt hoe moe je bent zodra je eindelijk zit.
Rust betekent niet leeg of perfect
Nu is het niet zo dat een kalmerend huis hetzelfde is als een minimalistisch showroomhuis of zoiets. Gelukkig niet vind ik zelf.
Onderzoek naar omgevingspsychologie laat vooral zien dat het gaat om visuele rust.
Je ogen hebben plekken nodig waar ze kunnen “landen”.
Dat kan al door:
-
minder spullen in het directe zicht
-
rustige hoekjes
-
een plek waar niet alles tegelijk aandacht vraagt
Ik merk zelf dat mijn huis best geleefd mag voelen, maar wanneer er overal kleine dingen liggen, voelt mijn hoofd automatisch drukker. Dat gaat dan een tijdje goed, totdat ik er de onrust van voel. En als je dan gaat opruimen en schoonmaken dan voelt het daarna zo ontzettend fijn en rustgevend.
Warm licht vertelt je lichaam dat het mag vertragen
Licht heeft verrassend veel invloed op hoe je je voelt. Fel wit licht houdt je brein actief en alert, terwijl warm en gedimd licht juist een signaal geeft dat het veilig is om te ontspannen.
Daarom voelen kaarsen, schemerlampen en zacht sfeerlicht vaak zo prettig in de avond. Je lichaam herkent dit als een overgang naar rust.
Zelf merk ik dat alleen al het aanzetten van een warme lamp de sfeer in huis compleet verandert. En ik hou ontzettend van kaarsjes en het vuur van een kachel. Dat voelt meteen gezellig en ik word er rustiger van.
Natuurlijke elementen geven een gevoel van veiligheid
Mensen reageren van nature positief op natuurlijke materialen. Hout, planten, zachte stoffen en warme kleuren helpen het zenuwstelsel sneller tot rust te komen. Dit wordt ook wel biophilic design genoemd (jaja, ik leer er hier ook nog van): onze aangeboren behoefte aan natuur om ons heen.
Misschien is dat ook waarom een dekentje, een houten tafel of een knus hoekje met kussens zo uitnodigend voelt. Ik vind huizen met veel hout ontzettend fijn. En denk eens aan die Scandinavische huizen met al dat hout, helemaal geweldig.
Het schijnt zelfs zo te zijn dat alleen al afbeeldingen van natuur je rustiger kunnen maken.
Hoe meubels staan maakt meer verschil dan je denkt
En tada, je raadt het niet maar niet alleen wat er in een huis staat heeft invloed op rust, maar ook hoe een ruimte is ingericht. Je brein ontspant makkelijker wanneer je overzicht hebt én je tegelijk een beetje beschut voelt.
Daarom voelt een bank tegen een muur vaak fijner dan midden in een ruimte, en kiezen veel mensen vanzelf een plek waar ze de deur kunnen zien. Je lichaam hoeft dan minder alert te zijn, omdat je omgeving voorspelbaar aanvoelt.
Misschien is dat ook waarom een knus hoekje met een stoel, een lamp en een dekentje zo fijn kan voelen. Het geeft een gevoel van veiligheid zonder dat je daar bewust over nadenkt.
Kleine rituelen maken een groot verschil
Wat mij altijd opvalt bij mezelf (en ik ben benieuwd of je hier iets van herkent) na bezoek heb ik dus de behoefte om even te luchten, op te ruimen of een kaars aan te steken. Vroeger dacht ik dat dit gewoon een gewoonte was en eigenlijk vond ik het een beetje raar van mezelf, maar eigenlijk zijn dit kleine overgangsrituelen.
Net zoals de overgang van dag naar avond: het wordt buiten schemerig en zodra ik een klein lampje of kaarsen aandoe dan voel ik meteen de ontspanning van de avond, tijd om af te schakelen.
Rituelen helpen je brein om een situatie af te sluiten. Ze geven een gevoel van controle en voorspelbaarheid, en dat werkt kalmerend voor je zenuwstelsel.
Je creëert als het ware opnieuw een veilige basis. Mooi hoe dat werkt toch!
Een kleine manier om zelf te ervaren:
Wil je merken hoeveel invloed je omgeving heeft? Probeer dit eens vanavond:
Kies één plek in huis : een fijne stoel, een hoekje of de bank.
Ruim alleen dat kleine stukje rustig op. Zet daarna (bijvoorbeeld tegen de avond) één warme lamp aan of een kaars, en voeg een geur toe die je prettig vindt.
Ga vervolgens vijf minuten zitten zonder iets te doen. Geen telefoon, tv. Alleen even aanwezig zijn.
Let op je ademhaling en je lichaam. Voelt het anders dan daarvoor?
Vaak zit verandering niet in grote aanpassingen, maar in kleine signalen die je lichaam laten voelen: hier mag ik ontspannen.
Boekentip!
Reactie plaatsen
Reacties